Afgelopen vrijdag, 13 maart, vond in Lieren het Celsis-seminar over koudemiddel CO₂ plaats. Zo’n 80 deelnemers volgden presentaties over de voordelen en (on)mogelijkheden van CO₂, een slimme demo-supermarkt met CO₂-racks, en alle veiligheids- en certificeringsregels voor het werken met dit koudemiddel.
Tijdens het seminar werd ingegaan op de toepassing van koudemiddel CO₂ in commerciële toepassingen ‘tot middelgroot’ vermogen’. Grote industriële installaties vielen dus buiten de scope van deze ochtend. Tussen de presentaties door werden de inzichten van het publiek getest. Celsis-directeur en dagvoorzitter Edwin Ernste legde verschillende vragen voor waarover kon worden gestemd, zoals ‘Is CO₂ geschikt voor warmteterugwinning?’ en ‘Hoeveel ‘virgin’ koelgas (in CO₂- equivalenten) mag vanaf 2030 nog op de markt worden gebracht?’. Uit de reacties in deze stemrondes bleek dat het kennisniveau van de meeste deelnemers aan het seminar heel behoorlijk was.
Aandachtspunten bij CO₂
Nadat Ernste het seminar had geopend, ging Peter Staal (Celsis) als eerste spreker in op de voordelen van CO₂ ten opzichte van andere koudemiddelen. Daarbij benadrukte hij dat het gas weliswaar wordt aangemerkt als ‘niet-giftig’, maar het bij hogere concentraties (> 5 vol%) wel degelijk ernstige gezondheidsklachten veroorzaakt. Bij concentraties > 8 vol% is zelfs sprake van acuut levensgevaar. Voorzorg en de juiste veiligheidsmaatregelen zijn dus cruciaal; onderwerpen waar andere sprekers tijdens het seminar verder op ingingen. Dat gezegd hebbende, ging Staal verder vooral in op de ins en outs van een CO₂-installatie, het bijbehorende ph-diagram, en de technische mogelijkheden om het rendement van een transkritische CO₂-installatie te verhogen – zeker in warme klimaatzones of tijdens warme zomerperiodes.
Slimme Deense supermarkt
De tweede spreker op het seminar was Patrick Clardy (Danfoss). Hij ging met name in op de Danfoss Smart Store die vlakbij het hoofdkantoor van de Deense fabrikant is gerealiseerd. In deze demosupermarkt – waar omwonenden ‘gewoon’ hun dagelijkse boodschappen kunnen doen – heeft Danfoss verschillende technieken en innovaties samengebracht om een zo klein mogelijke CO₂-footprint te realiseren. Zo is de supermarkt voorzien van slimme koelvitrines, ligt op het dak een groot PV-park, en gaat veel aandacht uit naar warmteterugwinning. Het koeltechnisch hart bestaat uit twee CO₂-racks: een ‘Standard CO₂ Pack’ en een ‘Advanced CO₂ Energy Pack’. Een redundant systeem dus; omdat de Smart Store ‘aan de voorkant’ voor klanten een gewone supermarkt is, moet koeling 24/7 zijn gegarandeerd – ook als met het uitgebreide Advanced Pack wordt getest voor finetuning of aanpassing van de installatie. Op de website Koudecentraal wordt tzt een uitgebreider artikel over het project gepubliceerd.
Omgevingswet, F-gassenverordening en BRL’s
In de presentatie van Staal werd het al aangehaald: CO₂ is voor veel toepassingen een uitstekend, klimaatvriendelijk (GWP: 1) en niet-brandbaar koudemiddel. Zonder de juiste veiligheidsmaatregelen is toepassing echter niet zonder gezondheidsrisico. Wim de Leeuw (Cold Energy Consulancy) gaf in zijn presentatie uitleg over ‘hypercapnie’ – oftewel een verhoogde CO₂-concentratie in het bloed, die bij hoge concentraties fatale gevolgen kan hebben. Om dat risico te beperken, worden in verschillende wetten en richtlijnen eisen gesteld waaraan moet worden voldaan om veilig met CO₂ te kunnen werken. De Leeuw deelde een uitvoerig overzicht daarvan, waarbij onder andere arbowetgeving, de Omgevingswet, de F-gassenverordening, de NPR 7601 en de bekende BRL’s 100 en 200 voorbijkwamen.
Wijzigingen in certificering
De laatste spreker, Peter Koelwijn (Studium) sloot aan bij de vorige presentatie. ‘Wat als je morgen niet meer mag werken?’, legde hij zijn publiek voor. Daarmee verwees hij naar de aanstaande – ingrijpende – veranderingen in het certificeringstelstel voor het werken met koudemiddelen. Op 29 maart aanstaande komt er een einde aan de oude regels en starten nieuwe A1/A2-examens voor het werken met F-gassen. Voor het werken met natuurlijke en brandbare koudemiddelen (ACB) gelden dan voorlopig nog de oude regels. Vanaf (naar verwachting) juli dit jaar moet een compleet nieuw stelsel gelden, met A1/A2-, C-, D- en E-examens. Binnenkort publiceren we een overzicht met alle veranderingen.
Met een afsluitend woord rondde dagvoorzitter Edwin Ernste het inhoudelijk deel af. Een deel van het publiek ging na afloop de regen in om een golf-clinic te volgen of zelf negen holes te spelen, gevolgd door een netwerkborrel waarbij werd nagepraat over de opgedane inzichten. Binnenkort volgt informatie over het volgende koudemiddelseminar van Celsis, dat in juni plaats zal vinden.
Leestip: Danfoss introduceert grote CO₂-ejector voor industriële koeling
Koeltechnisch nieuws in je mailbox? Meld je hier aan voor de nieuwsbrief!
