Het terugwinnen en hergebruiken van HFK’s is een efficiënte en relatief goedkope manier om broeikasgasemissies tegen te gaan. In China – ‘grootuitstoter’ van HFK’s – is er letterlijk een wereld mee te redden, stelt een team van Oostenrijkse en Chinese onderzoekers.
Internationaal komt er steeds strengere regelgeving om het broeikaseffect van koudemiddelen te beperken, en in Europa gaan HFK’s op termijn volledig in de ban. Tegelijkertijd herbergen bestaande koel-, airco- en warmtepompinstallaties wereldwijd een enorme hoeveelheid HFK’s en HCFK’s, en voorlopig neemt het volume van die ‘koudemiddelbank’ alleen maar toe. Volgens het Oostenrijkse International Institute for Applied Systems Analysis (IIASA) zijn alleen de Chinese emissies vanuit die bank al ‘goed’ voor 0,014 graden extra aardopwarming in 2050. “Maar,” zo stelt het instituut, “er is ook goed nieuws”.
Nauwelijks ontgonnen
Daarmee wijst het IIASA op een studie die onlangs is gepubliceerd in Environmental Science & Technology. Volgens onderzoekers van het IIASA en de universiteit van Bejing zijn er – vooralsnog nauwelijks ontgonnen – mogelijkheden waarmee China het mondiale voortouw kan nemen in HFK-lifecyclemanagement (FLM), oftewel terugwinning, recycling, hergebruik en vernietiging van bestaande koudemiddelen. Het potentieel hiervan is enorm, blijkt uit die studie. Volgens berekeningen kan China meer dan de helft van de koudemiddelemissies die overblijven na uitvoering van de afspraken uit het Kigali-amendement alsnog reduceren. In de verre toekomst kan op die manier 8 miljard ton CO₂-eq. aan koudemiddelemissies worden voorkomen, aldus de studie.
Lage reductiekosten
Bovendien blijkt dat veruit het grootste deel van die emissiereductie kan worden gerealiseerd tegen een kostprijs van minder dan 9 euro per ton CO₂-equivalent. Dat is bijzonder goedkoop; het IPCC-klimaatpanel gaat bij andere reductiemethoden uit van een kostprijs van 330 euro per ton CO₂-equivalent.
“Management van de levenscyclus van HFK’s is een van de meest schaalbare en betaalbare klimaatmaatregelen die beschikbaar zijn”, stelt Ziwei Chen, promovendus aan de Universiteit van Beijing en eerder verbonden aan het IIASA. “En toch wordt er weinig gebruik van gemaakt, vooral in ontwikkelingslanden, waar het potentieel juist het grootst is.”
Ter illustratie wijst het onderzoeksteam erop dat in 2021 minder dan 3 procent van alle koudemiddelen in China aan het einde van de levensduur werd teruggewonnen. Uit analyse met behulp van een modelleringstool die emissies in elke fase van de levenscyclus van een product bijhoudt, blijkt dat het meeste koudemiddel er ‘end of life’ in de atmosfeer terechtkomt, in plaats van te worden teruggewonnen.
Overschot exporteren
Als China het terugwinnen van koudemiddel opschaalt, kan het volgens de onderzoekers zelfs een HFK-overschot genereren dat naar ontwikkelingslanden kan worden geëxporteerd die met een aanbodtekort kampen. Teruggewonnen koudemiddel heeft een veel kleinere CO₂-footprint dan maagdelijk gas, stelt het team, ook omdat de indirecte emissies bij nieuwe productie meer dan vier keer hoger zijn dan die bij terugwinning.
Ondanks die vooruitzichten staan verschillende obstakels grootschalige invoering van FLM in China in de weg. In de studie spreken de onderzoekers over ‘zwakke handhaving’, ‘lage winningspercentages’ en ‘beperkte marktvraag naar teruggewonnen gassen’. Ze roepen op tot meer wettelijke aansporing, financiële prikkels en handhaving om het volledige potentieel van FLM voor de sector te benutten.
‘Voorbeeld voor de wereld’
“Dit onderzoek toont hoe management van bestaande HFK-voorraden snelle en betaalbare klimaatvoordelen kan opleveren”, stelt Pallav Purohit, senior onderzoeker bij IIASA in Oostenrijk. “Als China daadkrachtig optreedt, kan het een voorbeeld voor de rest van de wereld zijn, door de emissiekloof te dichten en tegelijkertijd een circulaire economie te bevorderen.” Volgens het onderzoeksteam moet daarom snel actie worden ondernomen, door op grote schaal in te zetten op de ontwikkeling van apparatuur en ondersteuning voor terugwinning en hergebruik van koudemiddelen. “De systemen die vandaag worden gebouwd voor de verwerking van HCFK’s en HFK’s kunnen later ook nieuwere generaties gefluoreerde gassen zoals HFO’s verwerken, wat voor duurzame oplossingen op de lange termijn zorgt”, aldus een verklaring van het team.
Het betreffende onderzoek is (tegen betaling) te downloaden op de website van ACSPublications
Leestip: Zorgen over mogelijke PFAS-definitie die koudemiddelen ‘vrijpleit’
