Bij recent onderzoek naar PFAS-houdende koudemiddelen werd geconcludeerd dat een Europees PFAS-verbod een goede aanvulling zou zijn op de F-gassenverordening. HFO’s worden immers niet via die verordening uitgefaseerd, terwijl ze in sommige gevallen afbreken tot PFAS en daardoor hoogstwaarschijnlijk milieu- en gezondheidsschade kunnen berokkenen. Drie Duitse HVAC&R-brancheorganisaties vinden dit echter een te beperkte kijk op de werkelijkheid.

De drie organisaties – Verband Deutscher Kälte-Klima-Fachbetriebe (VDKF), de Bundesfachschule en Bundesinnungsverband des Deutschen Kälteanlagenbauerhandwerks (BIV) – stellen in een verklaring dat als het om koudemiddelen gaat die tot PFAS kunnen afbreken – zoals bijvoorbeeld de HFO R1234yf – niet alleen naar chemische kenmerken moet worden gekeken. Onderzoek hiernaar zou ook factoren als veiligheid, energiegebruik, emissies, technische vervangbaarheid en milieueffecten tijdens de hele levenscyclus moeten meenemen. Het eerste kritiekpunt van de organisaties is echter dat in de studie, uitgevoerd door door Öko-Recherche, geen rekening is gehouden met het feit dat veruit het grootste volume aan PFAS-houdende koudemiddelen is te vinden in auto-airco’s, al wordt het wel genoemd.
Vooral in MAC
In de studie van Öko-Recherche wordt voorspeld dat tegen 2050 in de EU ongeveer 24,6 kiloton PFAS-houdende koudemiddelen in omloop zijn. Daarvan is 20,18 kt (82%) toe te schrijven aan mobiele airconditioningsystemen in voertuigen (MAC). Het verwachte aandeel van stationaire koeltechniek is veel lager; in 2020 was het 9,63 kiloton en als gevolg van de F-gassenverordening zal het in 2050 met ruim 90 procent zijn gedaald tot 0,85 kt. Volgens de drie Duitse brancheorganisaties geeft die ontwikkeling aan dat mobiele en stationaire toepassingen afzonderlijk moeten worden bekeken; iets dat in de studie van Öko-Recherche niet gebeurt. De organisaties vinden dit des te relevanter omdat airconditioningsystemen in voertuigen primair onder de Europese MAC-richtlijn vallen, en niet onder de F-gassenverordening.
Daadwerkelijke emissie
Daarnaast zijn de organisaties kritisch op het feit dat de studie hoofdzakelijk is gericht op de marktvraag naar koudemiddelen. De hoeveelheid koudemiddel die wordt ingekocht, is echter niet gelijk aan de hoeveelheid die daadwerkelijk in het milieu terechtkomt, stellen ze. Een gedegen milieubeoordeling zou daarom meer rekening moeten houden met lekpercentages, emissie tijdens onderhoud, terugwinning van koudemiddel, verwerking aan het einde van de levensduur, en de daadwerkelijke vorming van TFA.
Bestaande installaties
Nog een ander punt dat VDKF, de Bundesfachschule en BIV noemen, is dat onderscheid zou moet worden gemaakt tussen nieuwe en bestaande installaties. PFAS-vrije koudemiddelen kunnen vanaf de basis worden meegenomen in het ontwerp van nieuwe installaties, terwijl de overstap naar andere koudemiddelen in bestaande systemen vaak vervanging van onderdelen of zelfs de gehele installatie vergt. Als bij onderhoud of reparatie het oorspronkelijk voorgeschreven koudemiddel niet langer beschikbaar is, moeten installaties die technisch nog lang niet aan het eind van hun leven zijn, wellicht voortijdig worden vervangen. De kosten, het grondstoffenverbruik en de extra milieu-impact die dit met zich meebrengt, zouden moeten worden meegewogen.
“Werkelijke vermindering”
De drie brancheorganisaties benadrukken dat hun kritiek niet is bedoeld als algemeen argument tegen verdere beperking van gefluoreerde koudemiddelen. “Waar geschikte alternatieven veilig kunnen worden toegepast, economisch haalbaar zijn en ecologisch zinvol zijn, moet de voorkeur uitgaan naar koudemiddelen met een zo gering mogelijke milieu-impact”, staat in hun verklaring. “Het vervangen van een koudemiddel is echter alleen ecologisch zinvol als het leidt tot werkelijke vermindering van de milieu-impact – waarbij rekening wordt gehouden met veiligheid, energiegebruik, directe en indirecte emissies en de volledige levenscyclus van de installatie.”
Leestip: EU-commissie wil uitzondering F-gassen bij mogelijk PFAS-verbod








